Rečnik srpskih reči i izraza

fetišizam

fetišizam - značenje

  • 1. obožavanje fetiša; u seksologiji: izazivanje i zadovoljavanje spolnog prohteva na delovima odela i dr. voljene osobe protivng spola; 2. obožavanje raznih predmeta kod primitivnih naroda; pridavanje natprirodnih svojstava stvarima; 3. fetišizam robe, vezan za robnu proizvodnju, potiče iz samog robnog oblika, tj. iz činjenice da se: a) jednakost ljudskog rada robnih proizvođača javlja kao jednakost predmetnosti vrednosti njihovih proizvoda; b) vremensko merenje utroška ljudske radne snage robnih proizvođača javlja kao veličina vrednosti njihovih proizvoda; v) društveni odnosi proizvođača robe javljnjaju kao društveni odnosi samih proizvoda, tj. stvari. U robnom obliku, tj. kada proizvođači proizvode i razmenjuju robe a time stupaju u međusobne odnose proizvodnje i razdeobe, ne pojavljuju se društveni odnosi kao odnosi lica preko stvari, nego obratno, kao društveni odnosi stvari, proizvodna posredništvom ljudi. Društveno svojstvo robe izgleda njoj kao od prirode dato, van ljudi i njihovih odnosa. Robni proizvođači ne gospodare svojim društvneim odnosima, niti kretanjem svojih roba, nego obrnuto, robe svojim kretanjem gospodare proizvođačima, određuju i regulišu njihove odnose. Roba, iako proizvod proizvođača, javlja se kao nešto natčulno, kao samostalno biće, koje određuje sudbinu proizvođača, slično fetišima u primitivnim religijama.